İçeriğe Atla

Yeni Müşterilere Özel · %20 indirim

Sovuna — Dijital Dönüşüm ve Yazılım Çözümleri

KVKK Uyumluluğu: 2024 Değişikliği ve Yapılacaklar

Güncelleme: 8 dk okuma SV Sovuna Editöryal Ekibi
KVKK Uyumluluğu: 2024 Değişikliği ve Yapılacaklar

KVKK, yani 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, kişisel veri işleyen her işletmeyi ilgilendirir. Kanun 2024'te 7499 sayılı Kanunla değiştirildi ve yurt dışına veri aktarımı yeniden düzenlendi. Bu yazıda kanunun metnine dayanarak veri sorumlusunun temel yükümlülüklerini, yurt dışı aktarımdaki yeni yapıyı ve işletmelerin atabileceği somut adımları anlatıyoruz.

Kısaca Bilmeniz Gerekenler

  • Yurt dışına aktarım hükmü (madde 9), 7499 sayılı Kanunun 34. maddesiyle değiştirilmiştir. Aktarım artık yeterlilik kararı, uygun güvenceler veya arızi istisnalar üzerinden yapılır.
  • Veri sorumlusu, kişisel verilerin güvenliği için gerekli teknik ve idari tedbirleri almak zorundadır (madde 12).
  • Verilerin hukuka aykırı biçimde başkalarınca elde edilmesi hâlinde, veri sorumlusu bunu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir (madde 12/5).
  • Veri toplarken ilgili kişiyi aydınlatmak zorunludur (madde 10).
  • Veri işlemeye başlamadan önce Veri Sorumluları Siciline (VERBİS) kayıt zorunluluğu vardır. Kurul, objektif kriterlerle istisna getirebilir (madde 16).
  • Bu yazı hukuki danışmanlık değildir. Ceza tutarlarını yazmıyoruz, çünkü her yıl yeniden değerleme yapılır.

Kanun neyi düzenler, kimi bağlar?

6698 sayılı Kanun, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere kişilerin temel hak ve özgürlüklerini korur. Veri sorumlusu ve veri işleyen gerçek ve tüzel kişilere yükümlülükler getirir. Kişisel veri, kimliği belirli veya belirlenebilir kişiye ilişkin her türlü bilgidir. Müşteri adı ve telefonu, çalışanın özlük dosyası, bir web sitesi formuna girilen e-posta adresi bu kapsamdadır.

Kanunun uygulanmasını Kişisel Verileri Koruma Kurumu ve Kurul yürütür. Güncel mevzuat, Kurul kararları ve rehberler için KVKK Kurumu'nun sitesini esas alın. Kanun metni mevzuat.gov.tr üzerinde yayımlıdır.

2024 değişikliği: yurt dışına aktarım nasıl işliyor?

Kanunun 9. maddesi, 7499 sayılı Kanunla 2 Mart 2024 tarihli düzenlemeyle yeniden yazıldı. Yeni yapıda aktarımın üç kademesi vardır.

Birinci kademe: yeterlilik kararı. Kişisel veriler, 5. ve 6. maddelerdeki şartlardan biri varsa ve aktarılacak ülke, sektör veya uluslararası kuruluş hakkında yeterlilik kararı bulunuyorsa yurt dışına aktarılabilir. Yeterlilik kararını Kurul verir ve Resmî Gazete'de yayımlar. Karar en geç dört yılda bir değerlendirilir.

İkinci kademe: uygun güvenceler. Yeterlilik kararı yoksa, 5. ve 6. maddedeki şartlardan biri varken ve ilgili kişinin aktarım yapılan ülkede de haklarını kullanabilmesi kaydıyla, taraflarca şu güvencelerden biri sağlanabilir:

  • Kamu kurumları arasında, uluslararası sözleşme niteliği taşımayan bir anlaşma ve Kurulun aktarıma izni.
  • Şirket grubu bünyesinde, Kurulca onaylanmış bağlayıcı şirket kuralları.
  • Kurulca ilan edilen standart sözleşme. İmzadan itibaren beş iş günü içinde Kuruma bildirilir (madde 9/5).
  • Yeterli korumayı sağlayan yazılı taahhütname ve Kurulun aktarıma izni.

Üçüncü kademe: arızi istisnalar. Yeterlilik kararı ve uygun güvence yoksa, aktarım yalnızca "arızi" olmak kaydıyla sayılan hâllerde yapılabilir. Örnek olarak, ilgili kişinin riskler hakkında bilgilendirildikten sonra açık rıza vermesi veya aktarımın bir sözleşmenin ifası için zorunlu olması sayılabilir. Arızi, sürekli ve düzenli aktarımlar için bu yolun uygun olmadığı anlamına gelir.

Aktarılan verilerin sonraki aktarımları ve uluslararası kuruluşlara aktarımlar için de aynı güvenceler aranır (madde 9/8). Bu değişiklikten sonra yurt dışında barındırılan hizmetler (bulut depolama, e-posta, CRM) özel dikkat ister.

Veri sorumlusunun temel yükümlülükleri

Aydınlatma

Veri elde edilirken ilgili kişiye veri sorumlusunun kimliği, verinin hangi amaçla işleneceği, kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, toplama yöntemi ve hukuki sebebi ile ilgili kişinin hakları bildirilir (madde 10). Web sitesi formları, çalışan başvuruları ve müşteri kayıtlarında aydınlatma metninin görünür olması gerekir.

Veri güvenliği

Madde 12, veri sorumlusunun kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesini önlemek, hukuka aykırı erişimi engellemek ve verilerin muhafazasını sağlamak için uygun güvenlik düzeyini temin edecek teknik ve idari tedbirleri almasını ister. Veri başka bir kişi tarafından işleniyorsa, tedbirlerin alınmasından veri sorumlusu ile o kişi birlikte sorumludur. Veri sorumlusu ayrıca kendi kurumunda kanunun uygulanması için gerekli denetimleri yapmak veya yaptırmak zorundadır.

Kanun hangi şifreleme algoritmasının kullanılacağını belirlemez. Seçim, verinin niteliğine ve riske göre yapılır. Teknik çerçeve için sıfır güven yazımıza bakabilirsiniz.

İhlal bildirimi

İşlenen kişisel verilerin kanuni olmayan yollarla başkalarınca elde edilmesi hâlinde veri sorumlusu bunu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir. Kurul gerekirse durumu kendi internet sitesinde veya uygun göreceği başka bir yöntemle ilan edebilir (madde 12/5). Bildirim süreci için işletmede kimin, neyi, kime iletecek olduğunun önceden yazılı olması, olay anında zaman kazandırır.

VERBİS

Kişisel veri işleyen gerçek ve tüzel kişiler, veri işlemeye başlamadan önce Veri Sorumluları Siciline kaydolmak zorundadır. Kurul, verinin niteliği, sayısı, işlemenin kanundan kaynaklanması veya aktarılma durumu gibi objektif kriterlere göre istisna getirebilir (madde 16). Hangi işletmelerin kayıt dışı kaldığı Kurul kararlarıyla belirlenir. Güncel durumunuzu VERBİS ve Kurum duyurularından kontrol edin.

Uyum için adım adım yol haritası

Aşağıdaki sıra, kanun maddelerinden çıkardığımız pratik bir çerçevedir. Kanunun zorunlu sıralaması değildir.

  1. Veri envanteri çıkarın. Hangi veri, hangi amaçla, nerede, kimlerle paylaşılıyor, ne kadar saklanıyor?
  2. Hukuki sebebi yazın. Her işleme faaliyeti için kanundaki şartlardan hangisine dayandığınızı belirleyin.
  3. Aydınlatma metinlerini güncelleyin. Form, sözleşme ve başvuru kanallarında görünür olsun.
  4. Yurt dışı aktarımları listeleyin. Hangi hizmet verinizi yurt dışına çıkarıyor? Hangi kademeye dayanıyor?
  5. Veri güvenliği tedbirlerini gözden geçirin. Erişim yetkileri, yedekleme, kayıt tutma ve çalışan farkındalığı.
  6. İhlal prosedürü yazın. Kim karar verir, kime ne zaman bildirilir?
  7. VERBİS yükümlülüğünüzü kontrol edin. Kayıt zorunluysa bilgilerin güncel olduğundan emin olun.
  8. Tedarikçi sözleşmelerini gözden geçirin. Veri işleyen taraflarla sorumluluk ve güvenlik hükümleri yazılı olsun.

Bir örnek (varsayımsal): bir işletme müşteri iletişimini yurt dışı sunuculu bir e-posta pazarlama aracıyla yürütüyor. Envanterde bu araç görünüyorsa sıradaki soru, aktarımın hangi kademeye dayandığıdır. Sağlayıcıyla standart sözleşme imzalanmış mı, Kuruma bildirilmiş mi? Yanıt yoksa hukuk danışmanından destek almadan sürekli aktarıma devam etmek riskli olur.

Sık yapılan hatalar

  • Aydınlatma metnini bir kez yazıp bırakmak. Süreç değiştikçe metin de güncellenmelidir.
  • Her şeyi açık rızaya bağlamak. Açık rıza yalnızca kanundaki hukuki sebeplerden biridir; her işlemeye uygun olmayabilir.
  • Yurt dışı hizmetleri unutmak. Bulut, e-posta, analitik ve CRM araçları çoğu zaman yurt dışına aktarım demektir.
  • Güvenliği yalnızca BT işi saymak. Madde 12 idari tedbirleri de ister: eğitim, prosedür, sözleşme.
  • Uyumu bir kerelik proje görmek. Yeni araç, yeni süreç ve yeni tedarikçi uyumu yeniden gündeme getirir.

Sıkça Sorulan Sorular

KVKK kimleri kapsar?

Kişisel veri işleyen veri sorumlularını ve veri işleyenleri. Ölçek ya da sektör ayrımı yapmaz. İstisnalar kanunda ve Kurul kararlarında sayılır.

2024 değişikliği neyi değiştirdi?

Yurt dışına aktarımı düzenleyen 9. madde yeniden yazıldı. Aktarım için yeterlilik kararı, uygun güvenceler ve arızi istisnalar şeklinde bir yapı kuruldu. Standart sözleşmelerin imzadan sonra beş iş günü içinde Kuruma bildirilmesi bu yapının parçasıdır.

Veri ihlali olursa ne yapılır?

Veri sorumlusu, durumu en kısa sürede ilgilisine ve Kurula bildirir. Kurul gerekirse durumu ilan edebilir. Bildirimin kapsamı ve süresi Kurul düzenlemelerinde ayrıntılanır. Güncel esaslar için Kurum sitesine bakın.

VERBİS'e kayıt zorunlu mu?

Kanuna göre kural olarak evet, ancak Kurul objektif kriterlerle istisna getirebilir. Kendi durumunuz için Kurum duyurularına ve gerekirse bir hukuk danışmanına başvurun.

Ceza tutarları nedir?

Kanunda idari para cezaları öngörülmüştür. Tutarlar yeniden değerleme oranıyla her yıl güncellendiği için bu yazıda tutar vermiyoruz. Güncel tutarlar için Kurum duyurularına bakın.

Sonraki adım

Daha geniş bir giriş için KVKK uyum rehberimize göz atabilirsiniz. Teknik tarafta tedbirlerinizi gözden geçirmek isterseniz siber güvenlik hizmet sayfamıza bakabilir ya da bize yazabilirsiniz. Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık sunmuyoruz.

Bu konuda bizimle konuşun

Kısa bir mesaj bırakın, size dönelim.

Verileriniz talebinizi yanıtlamak için işlenir. KVKK Aydınlatma Metni

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Yazım tarihi itibarıyla 6698 sayılı Kanunun mevzuat.gov.tr'deki güncel metni (erişim: 15 Ekim 2026) esas alınmıştır.

Dijital dönüşüm yolculuğunuza başlayın

Ücretsiz danışmanlık ile işletmenizin potansiyelini keşfedin.

Ücretsiz Danışmanlık Alın