Serbest Meslek Makbuzu Hesaplama: KDV ve Stopaj Dökümü
Serbest meslek makbuzu (SMM), avukat, doktor, mali müşavir, mühendis gibi serbest meslek erbabının hizmet bedeli karşılığında düzenlediği belgedir. VUK 236. madde kapsamında düzenleme zorunluluğu vardır.
SMM'de üç temel kalem hesaplanır: brüt tutar, KDV (%20 genel oran) ve stopaj (%20 gelir vergisi kesintisi). Ödemeyi yapan firma stopajı keser ve muhtasar beyanname ile beyan eder. Serbest meslek erbabı ise kesilen stopajı yıllık beyannamede mahsup eder.
Kritik formül: Tahsilat = Brüt + KDV - Stopaj. Yani 10.000 TL brüt hizmet bedeli için: KDV 2.000 TL, Stopaj 2.000 TL → Tahsilat: 10.000 TL (brüt + KDV - stopaj = 10.000 + 2.000 - 2.000).
Sık Sorulan Sorular
SMM'de stopaj oranı kaçtır?
Genel oran %20'dir (GVK 94/2-b). Bazı özel durumlarda (noterlerin tahsil ettiği harçlar gibi) farklı oranlar uygulanabilir.
KDV'den muaf serbest meslek var mı?
Evet. Ebe, sünnetçi, cenaze yıkayıcı gibi meslekler KDV'den muaftır. Ayrıca yıllık hasılatı belirli sınırın altında olan basit usul mükellefler de muaftır.
Net tutardan brüt nasıl bulunur?
Brüt = Net / (1 - Stopaj oranı / 100). Örnek: 8.000 TL net almak istiyorsanız → 8.000 / 0,80 = 10.000 TL brüt.
SMM e-arşiv fatura olarak düzenlenebilir mi?
Hayır. Serbest meslek makbuzu ayrı bir belge türüdür. Ancak GİB e-serbest meslek makbuzu uygulaması mevcuttur.