Alıcınız e-Fatura mükellefi değil, siz ise e-Arşiv uygulamasına dahilsiniz ya da dahil olmak zorundasınız. Bu durumda kesmeniz gereken belge e-Arşiv faturadır. Bu yazıda e-Arşiv fatura düzenlemenin yollarını, hangi durumda hangisini seçeceğinizi ve başlamadan önce neye bakacağınızı GİB'in yayımladığı bilgilerle anlatıyoruz. Belge türlerini karşılaştırmak için e-belge türleri rehberimize göz atabilirsiniz.
Kısaca Bilmeniz Gerekenler
Özet burada, ayrıntı aşağıda.
- E-Arşiv uygulamasına dahil olan mükellef, e-Fatura mükellefine e-Fatura keser. E-Fatura mükellefi olmayan vergi mükellefine ve vergi mükellefi olmayanlara e-Arşiv Fatura keser (resmî açıklama).
- E-Arşiv Fatura elektronik ortamda oluşturulur. Alıcının talebine göre kâğıt ya da elektronik ortamda iletilir.
- Yararlanma yöntemleri: bilgi işlem sistemi entegrasyonu ve özel entegrasyon (GİB yararlanma yöntemleri).
- Özel entegratörü seçen mükellefin GİB'e ayrıca başvurması gerekmez.
- Eski 30 bin / 5 bin TL tutar sınırı kalktı. 2026'dan itibaren e-Arşiv'e dahil olmayanlar için tutar aranmıyor; ticari kazancı basit usulde tespit edilenler ile işletme hesabı esasına göre defter tutanlar için bu tarih 1 Ocak 2027'ye ertelendi (573 ve 589 sıra no.lu tebliğ).
E-Arşiv fatura kime, ne zaman kesilir?
Karar alıcının durumuna bağlıdır. GİB'in 509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği açıklamasına göre e-Arşiv uygulamasına dahil olma izni alan mükellefler, e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükelleflere yaptıkları satış ve hizmetlerde faturayı e-Fatura olarak düzenler. E-Fatura uygulamasına kayıtlı olmayan vergi mükelleflerine ve vergi mükellefi olmayanlara yaptıkları satış ve hizmetlerde ise e-Arşiv Fatura düzenlemek zorundadır (509 sayılı tebliğ notu).
Kısacası ilk soru "alıcı e-Fatura mükellefi mi?" sorusudur. Bunu e-Fatura mükellef sorgulama aracımızla ya da GİB'in kayıtlı kullanıcılar listesinden öğrenebilirsiniz. Fatura kesildikten sonra e-Arşiv faturanın geçerliliğini e-Arşiv fatura sorgulama aracımızla ya da GİB'in sorgulama ekranından kontrol edebilirsiniz. Sorgunun nasıl yapıldığını ve sonuçların nasıl okunacağını E-Fatura mükellefi ne demek yazımızda anlattık; e-Fatura tarafı için e-Fatura nasıl kesilir yazısına bakabilirsiniz.
Portal ile e-Arşiv fatura düzenlemek zorunlu olur mu?
Dahil olmayan mükellefler için e-Arşiv biçimi zorunlu olabilir; fatura GİB portalından ya da izin almış bir özel entegratörün sistemiyle düzenlenir. 2026'dan itibaren kural belirgin biçimde sıkılaştı. GİB'in e-Arşiv sayfasında hâlâ 2020 tarihli bir ifade duruyor: uygulamaya dahil olmayan mükelleflerin düzenleyeceği faturalar 30 bin TL'yi (vergi mükelleflerine düzenlenenlerde 5 bin TL'yi) aşarsa e-Belge portalından e-Arşiv Fatura olarak düzenlenmeliydi (kurum sayfası). Bu tutarlar artık geçerli değil.
Neden mi? Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 509)'nin ilgili bölümünü değiştiren 573 sıra numaralı tebliğ, 12 Kasım 2024 tarihli ve 32720 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı (Resmî Gazete). Metne göre 1/1/2025 ile 31/12/2025 arasında vergiler dahil toplam tutarı 3 bin TL'yi aşan faturalar e-Arşiv Fatura olarak düzenlenecekti. 1/1/2026 tarihinden itibaren ise tutarına bakılmaksızın düzenlenmesi gerekiyor. Üçüncü fıkra da yürürlükten kalktı.
31 Aralık 2025 tarihli ve 33124 (5. Mükerrer) sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 589 sıra no.lu tebliğ (GİB metni) basit usul ve işletme hesabı mükellefleri için tarihleri bir yıl öteledi: bu gruplarda 31/12/2026'ya kadar vergiler dahil tutarı 3 bin TL'yi aşan faturalar e-Arşiv olarak düzenlenir, 1/1/2027'den itibaren tutara bakılmaz. Pratikte bunun anlamı şudur: diğer mükellefler için 2026'da tutar sınırı yok; basit usul ve işletme hesabındaysanız 2026 sonuna kadar 3 bin TL altı faturalar kâğıtla düzenlenebilir. Tebliğ, V.7 ve VIII. bölümlerdeki istisnalar dışında kâğıt fatura düzenleyen ve alana, nihai tüketici dışındaki alıcılar bakımından VUK 353. maddedeki cezai hükmü uygular. Ayrıntılar (hangi mükellef, hangi istisna) için tebliğin tam metnini ve GİB'in güncel kılavuzlarını mali müşavirinizle birlikte kontrol edin.
Uygulamaya dahil olmak zorunda olan mükellefler için GİB, 1/1/2020 itibarıyla GİB e-Arşiv Portal başvuru ekranını açmıştır (e-Arşiv tanıtımı). Hangi mükellef grubunun ne zaman geçmesi gerektiği GİB'in geçiş takvimi tablosunda yayımlanır.
E-Arşiv fatura kesmenin yolları
GİB, e-Arşiv uygulamasından iki yöntemle yararlanılabileceğini belirtiyor: entegrasyon ve özel entegrasyon. GİB Portal ise uygulamaya dahil olmayanların e-Arşiv faturaları için ayrı bir mekanizmadır. Aşağıdaki tablo üçünü birlikte özetler.
| Yöntem | Kime uyar | Başvuru |
|---|---|---|
| Bilgi işlem sistemi entegrasyonu | Yeterli yazılım ve teknik altyapısı olan, sistemini kesintisiz işletebilen mükellef | GİB'e e-Arşiv Başvuru Kılavuzu'ndaki belgelerle posta yoluyla |
| Özel entegrasyon | Altyapısı yetersiz ya da işi özel entegratöre bırakmak isteyen mükellef | İzinli özel entegratöre, GİB'e ayrıca başvuru gerekmez |
| GİB Portal (ayrı mekanizma) | Uygulamaya dahil olmayan, e-Arşiv düzenlemesi gereken mükellef | GİB e-Arşiv Portal başvuru ekranı |
Yöntem seçimi fatura hacminize, yazılımınıza ve ekibinizin teknik gücüne göre değişir. Tablo bir karar yardımcısıdır.
E-Arşiv fatura nasıl kesilir? Adım adım
Ayrıntılar yönteme göre değişir ama akış benzerdir:
- Uygulamaya dahil olup olmadığınızı ve zorunlu olup olmadığınızı GİB geçiş takvimiyle kontrol edin.
- Yönteminizi seçin ve başvurunuzu tamamlayın.
- Alıcıyı sorgulayın. E-Fatura mükellefiyse e-Fatura kesin.
- E-Arşiv faturayı oluşturun, onaylayın ve alıcıya iletin.
- Faturayı elektronik ortamda saklayın.
Menü adları ve ekranlar zaman zaman değişir, güncel adımlar için GİB kılavuzları esastır. E-Arşiv Fatura, alıcının talebine göre kâğıt ya da elektronik ortamda iletilebilir. Yani alıcı kâğıt isterse yine e-Arşiv olarak oluşturup çıktısını verirsiniz.
Entegrasyon mu, özel entegratör mü?
Kendi bilgi işlem sistemini kesintisiz çalıştırabilen ve yeterli teknik donanımı olan mükellef e-Arşiv uygulamasını doğrudan kendi sistemi üzerinden kullanabilir. Bunun için GİB'e posta yoluyla başvuru gerekir (GİB başvuru).
Özel entegrasyonda ise GİB'den izin almış bir özel entegratör aracılığıyla uygulamadan yararlanırsınız. GİB'e ayrıca başvurmanız gerekmez, ilgili kuruma başvurmanız yeterlidir. İzinli entegratörlerin listesi GİB'in sitesinde yayımlanır.
Yazılım tarafı için ERP ve iş süreçleri hizmet sayfamıza bakabilirsiniz. Yanlış kurulan bir fatura akışının getirdiği sorunlar için ERP entegrasyonunda sık yapılan hatalar yazımız yardımcı olur.
Hangi işletme hangi yolu seçer? Örnek senaryo
Aşağıdaki durum varsayımsaldır, gerçek bir müşteriyi anlatmaz. Müşterilerinin çoğu bireysel tüketici olan bir online satış işletmesi, e-Fatura mükellefi olmayan alıcılar için e-Arşiv fatura keser. Günde yüzlerce sipariş geldiğinde elle işlem yapmak mümkün olmaz, yazılımın entegrasyonu ya da özel entegratör gerekir. Küçük bir atölye ise ayda birkaç fatura için başka bir yol seçebilir. Aslında doğru yöntem sipariş hacminize göre değişir ve değişmesi normaldir.
Teknik kılavuz neden önemli?
Yazılımınızla e-Arşiv fatura üretiyorsanız dosya yapısını GİB'in e-Arşiv Teknik Kılavuzu belirler. GİB bu kılavuzu ve paketleri zaman zaman günceller. Örneğin eBelge sayfasında 14 Ekim 2026 tarihli bir duyuruda, e-Müstahsil Makbuzu uygulamasına yönelik değişikliğin e-Arşiv Raporuna uygulanması nedeniyle e-Arşiv Paketi ve Teknik Kılavuzu'nun güncellendiği belirtiliyor (geçiş takvimi sayfası).
Bu, yazılım tedarikçinizle konuşmanız gereken bir konudur. Yazılımınız kılavuz sürümünü takip ediyor mu, güncelleme geldiğinde fatura akışı kesiliyor mu? Entegratörle çalışıyorsanız bu takip büyük ölçüde onun sorumluluğunda kalır, ama sözleşmede açıkça yazmasında fayda var.
Fatura kesildikten sonra ne yapılır?
E-Arşiv Fatura elektronik ortamda oluşturulur, bu yüzden saklama ve ibraz da elektronik ortamda yapılır. GİB'in açıklamasında usul ve esaslar, faturanın oluşturulması, iletilmesi, muhafazası ve ibrazını kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmiştir (mevzuat özeti). Pratikte şunları yapmanızı öneririz: faturaların okunabilir ve bütün halde durduğunu düzenli kontrol edin, saklama yerinizin yedeğini alın ve alıcının sorması halinde faturayı sorgulama ekranından doğrulayabileceğinizi bilin.
Kaynaklarda yer almayan bir öneri olarak, sisteminizdeki fatura kayıtlarını ay sonunda gözden geçirmenizi tavsiye ederiz. Küçük farklar büyüyünce muhasebe kapanışı uzar.
En sık yapılan hatalar nelerdir?
Alıcıyı sorgulamadan e-Arşiv kesmek. E-Fatura mükellefine e-Arşiv yerine e-Fatura kesilmelidir.
Eski eşikle hareket etmek. 30 bin ve 5 bin TL tutarları artık geçerli değildir. Diğer mükelleflerde 2026'dan itibaren tutar sınırı aranmıyor; basit usul ve işletme hesabında bu tarih 1 Ocak 2027. Güncel kuralı tebliğden kontrol edin.
Saklamayı unutmak. Faturanın elektronik ortamda muhafaza ve ibrazı gerekir.
Mali mührün kilitlenmesine hazırlıksız olmak. Kilit çözme için GİB'in duyurusundaki Kamu Sertifikasyon Merkezi sayfasını kullanabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
E-Arşiv fatura kimler için zorunludur?
Zorunluluk mükellef grubuna ve geçiş takvimine bağlıdır. GİB, 509 Sıra No.lu Tebliğ kapsamında dahil olacak sektör ve grupları genişletmiş ve geçiş takvimini yayımlamıştır (resmî açıklama). Kendi grubunuzu takvimde kontrol edin.
E-Arşiv fatura ile e-Fatura aynı şey mi?
Hayır. E-Fatura, e-Fatura uygulamasına kayıtlı mükellefler arasında düzenlenir. E-Arşiv fatura ise kayıtlı olmayan vergi mükelleflerine ve vergi mükellefi olmayanlara düzenlenir.
Kestiğim e-Arşiv faturayı nasıl sorgularım?
GİB'in eBelge sayfasında e-Arşiv Fatura Sorgulama ekranı bulunur. Ayrıca bizim e-Arşiv fatura sorgulama aracımızı da kullanabilirsiniz. Alıcı faturanın gerçekten düzenlenip düzenlenmediğini bu yolla kendisi de görebilir, bu yüzden faturayı ilettiğinizde sorgulama bilgisini de paylaşmanız işleri hızlandırır.
E-Arşiv faturayı alıcıya nasıl iletirim?
GİB'e göre alıcının talebine göre kâğıt ya da elektronik ortamda iletilir (509 sayılı tebliğ notu). Elektronik iletimde yöntemi kullandığınız sistem belirler.
E-Arşiv fatura kesmek için özel entegratör şart mı?
Hayır. Yeterli altyapınız varsa entegrasyon yöntemiyle kendi sisteminizi kullanabilirsiniz. Altyapınız yetersizse özel entegratör işinizi kolaylaştırır.
Sonraki adım
Fatura süreçlerinizi yazılımınızla uyumlu hale getirmek için destek isterseniz e-Dönüşüm sayfamıza göz atabilir ya da bize yazabilirsiniz.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Yazım tarihi itibarıyla GİB eBelge sayfaları esas alınmıştır (erişim: 14 Ekim 2026). Mevzuat ve uygulama değişebilir.