İçeriğe Atla

Yeni Müşterilere Özel · %20 indirim

Sovuna — Dijital Dönüşüm ve Yazılım Çözümleri

E-İrsaliye Nedir? Kimler Kullanmak Zorunda?

7 dk okuma SV Sovuna Editöryal Ekibi
E-İrsaliye Nedir? Kimler Kullanmak Zorunda?

Mal sevkiyatı yapan bir işletmede irsaliye, faturadan önce gelen belgedir. Kamyon depodan çıkarken yanında bir kâğıt olur. Peki bu kâğıdı elektronik ortamda düzenlemek zorunda mısınız? Cevap, hangi sektörde olduğunuza ve ciro büyüklüğünüze göre değişiyor. Bu yazıda e-İrsaliye uygulamasının ne olduğunu, kimlerin geçmesi gerektiğini ve eşiklerin zamanla nasıl değiştiğini Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ve Resmî Gazete kaynaklarıyla anlatıyoruz. Diğer elektronik belgeleri karşılaştırmak isterseniz e-belge türleri rehberimize bakabilirsiniz.

Kısaca Bilmeniz Gerekenler

Özet burada, ayrıntı aşağıda.

  • E-İrsaliye, kâğıt ortamdaki sevk irsaliyesinin elektronik ortamda düzenlenmesi, iletilmesi, saklanması ve ibrazına ilişkin uygulamadır (GİB e-İrsaliye Hakkında).
  • Yeni bir belge türü değildir. Kâğıt sevk irsaliyesiyle aynı hukuki niteliklere sahiptir (GİB akaryakıt duyurusu, 2020).
  • Zorunluluk sektöre ve ciroya bağlıdır. E-Fatura mükellefleri için ciro eşiği 2021 ve sonraki hesap dönemlerinde 10 milyon TL'dir (Resmî Gazete, 535 sıra no.lu tebliğ).
  • GİB'in geçiş takvimi tablosunda hâlâ 25 milyon TL yazıyor. Bu tutar eskidir.
  • Tebliğ değişiklikleriyle yeni gruplar eklenebiliyor. Örneğin İnşaat Demiri İzleme Sistemi kapsamındakiler 2024'te dahil edildi (Resmî Gazete, 573 sıra no.lu tebliğ).

E-İrsaliye nedir?

İrsaliye, malın bir yerden başka bir yere gönderildiğini gösteren sevk belgesidir ve fatura satışı belgelendirirken irsaliye malın fiziksel hareketini belgelendirir. E-İrsaliye bu belgenin kâğıt yerine elektronik ortamda, imzalı ve standart bir biçimde düzenlenmesidir.

GİB'in tanımına göre uygulama dört şeyi kapsar: elektronik düzenleme, elektronik iletim, muhafaza ve ibraz. Belli şartlar altında kâğıt çıktı da taşınabilir, ancak asıl belge elektronik olandır. Bunu faturadaki mantıkla karşılaştırabilirsiniz. E-Fatura nasıl kâğıt faturanın elektronik halidir, e-İrsaliye de sevk irsaliyesinin elektronik halidir.

Bir ayrıntıya dikkat edin. Uygulamanın dayanağı 509 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği'dir. Bu tebliğ belirli sektör ve mükellef gruplarına geçiş zorunluluğu getirmiştir ve zamanla değiştirilmiştir. Yani tek seferlik, sabit bir liste yoktur.

Kimler e-İrsaliye kullanmak zorunda?

GİB'in e-İrsaliye sayfasında ve geçiş takvimi tablosunda sayılan gruplar şunlardır:

Mükellef grubuGİB'deki geçiş tarihi
Hal Kayıt Sistemi'ne bildirim yapan, komisyoncu ya da tüccar olarak sebze ve meyve ticareti yapanlar1 Ocak 2020
ÖTV Kanunu (I) sayılı listedeki mallarla ilgili EPDK lisansı alanlar (bayilik lisansı dahil)1 Temmuz 2020
ÖTV Kanunu (III) sayılı listedeki malları imal, inşa, ithal edenler ve ana bayi ya da distribütör olarak pazarlayanlar1 Temmuz 2020
Maden Kanunu kapsamında işletme ruhsatı ya da sertifikası sahipleri1 Temmuz 2020
Şeker Kanunu'nda tanımlanan şekerin imalini yapanlar1 Temmuz 2020
Demir ve çelik (GTİP 72) ile demir veya çelikten eşya (GTİP 73) imal, ithal ya da ihraç eden mükellefler (basit usulde olanlar hariç)1 Temmuz 2020
Gübre Takip Sistemi'ne kayıtlı kullanıcılar1 Temmuz 2020
E-Fatura mükellefi olup brüt satış hasılatı eşiği aşanlarEşiğe bağlı (aşağıya bakın)

Tablodaki tarihler ilk düzenlemenin tarihleridir. Bugün yeni bir işletme kuruyorsanız bu tarihler sizin için doğrudan geçerli olmaz. Onun yerine işe başlama kuralı devreye girer.

İşe sonradan başlayanlar için kural

GİB'e göre 1 Ocak 2020'den itibaren işe başlayan mükellefler için geçiş zorunluluğu, söz konusu işlemlerin yapıldığı ayı izleyen dördüncü ayın başında başlar. Örneğin bir maden ruhsatı aldığınız ay Mart ise, hesap Temmuz başına işler. Bu örnek bizim hesabımızdır, resmî bir tablo değildir. Kendi takviminizi mali müşavirinizle birlikte netleştirin.

Ciro eşiği ne kadar?

Burada en sık hata yapılan nokta çıkıyor. İlk düzenlemede e-Fatura mükellefleri için eşik 25 milyon TL'ydi. GİB'in geçiş takvimi tablosunda bugün de bu rakam görünüyor. Ancak 22 Ocak 2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 535 sıra no.lu tebliğ bu eşiği değiştirdi. Metne göre e-Fatura uygulamasına kayıtlı olan ve brüt satış hasılatı (veya satışları ile gayrisafi iş hasılatı) 2018, 2019 veya 2020 hesap dönemlerinde 25 milyon TL, 2021 veya sonraki hesap dönemlerinde 10 milyon TL ve üzeri olan mükellefler kapsama giriyor (Resmî Gazete, 22.01.2022).

Aynı tebliğ demir ve çelik grubunda ticari kazancı basit usulde tespit edilenleri kapsam dışında bıraktı.

Geçiş zamanı 509 sıra no.lu tebliğin IV.3.6 bölümünde düzenlenir. Ciro ölçütüne göre kapsama girenler için geçiş, ilgili hesap döneminin ardından gelen hesap döneminin yedinci ayının başında başlar. Örneğin 2024 hesap dönemi hasılatı eşiği aşanlar için bu tarih 1 Temmuz 2025'tir. Aynı mantıkla 2026 hasılatı eşiği aşan bir e-Fatura mükellefi için tarih 1 Temmuz 2027 olur. Bu ikinci tarih bizim hesabımızdır, resmî bir tablo değildir. Sektörel gruplarda ise yukarıda anlatıldığı gibi ilgili işlemin yapıldığı ayı izleyen dördüncü ayın başı esas alınır. Kendi tarihinizi yine de mali müşavirinizle birlikte netleştirin.

İnşaat demiri grubu

573 sıra no.lu tebliğ, İnşaat Demiri İzleme Sistemi'ne geçiş zorunluluğu getirilen mükelleflerden brüt satış hasılatı 2024 ve sonraki hesap dönemlerinde 1 milyon TL ve üzeri olanları da e-İrsaliye kapsamına aldı (Resmî Gazete, 12.11.2024). Bu grupta iseniz ayrıca GİB'in İDİS kapsamındaki fatura ve irsaliye teknik kılavuzuna bakmalısınız.

Başkanlığın bildirim yetkisi

Zorunlu gruplarda olmasanız bile geçiş zorunluluğu doğabilir. GİB'in tablosuna göre Başkanlık, analiz ve inceleme sonucunda riskli ya da vergiye uyum düzeyi düşük bulduğu mükellefleri, faaliyet ve ciro tutarına bakmaksızın yazılı bildirimle e-İrsaliyeye geçirebilir. Bu durumda mükellefe geçiş hazırlıkları için en az 3 ay süre tanınır ve bildirimde belirtilen süre içinde uygulamaya dahil olmak gerekir.

E-İrsaliyeye geçmek zorunda değilseniz ne olur?

Zorunlu gruplarda değilseniz kâğıt irsaliye düzenlemeye devam edersiniz, ancak bu durum uygulamadan yararlanamayacağınız anlamına gelmez. GİB sayfasında e-İrsaliye kayıtlı kullanıcılar listesi ve özel entegratörler listesi yer alıyor. Tebliğ isteğe bağlı katılıma da izin verir. Ön koşul e-Fatura uygulamasına dahil olmak ve gerekli hazırlıkları tamamlayıp başvuru esaslarına uygun başvurmaktır. Başvuru adımlarını GİB başvuru rehberinden kontrol edin.

Pratik bir not: karşı tarafın durumu da önemlidir. Sevk ettiğiniz taraf e-İrsaliye uygulamasına kayıtlı değilse hangi belgeyle ilerleyeceğinizi kılavuzdan kontrol edin. Kayıtlı kullanıcılar listesi bu sorgu için kullanılabilir.

Geçişe nasıl hazırlanırsınız?

Zorunlu gruptaysanız ya da gireceğinizi düşünüyorsanız şu sırayı izleyin:

  1. Hangi gruba girdiğinizi belirleyin: sektör, ciro ve e-Fatura durumu.
  2. Güncel tebliğ metnini ve GİB'in e-İrsaliye başvuru rehberini okuyun.
  3. Elektronik imza ya da mali mühür durumunuzu kontrol edin. Mührünüzün geçerlilik süresini takvime yazın.
  4. Sistem yolunu seçin: kendi yazılımınızı entegre etmek mi, özel entegratör mü?
  5. Sevkiyat sürecinizi yazılımla birlikte test edin. Depo, sevkiyat ve faturalama aynı veriyi kullanmalıdır.

En sık yapılan hatalar nelerdir?

Eski eşikle hareket etmek. GİB tablosundaki 25 milyon TL rakamı eskidir. Güncel eşik e-Fatura mükellefleri için 10 milyon TL'dir.

Yalnız cirodan bakmak. Sektör bazlı gruplar ciroya bakılmaksızın kapsama girer. EPDK lisansı, maden ruhsatı ya da gübre kaydı varsa ciro sizi korumaz.

Yazılımı sona bırakmak. Sevkiyat süreci, depo kayıtları ve fatura aynı veriyi kullandığı için entegrasyon, geçiş tarihinden çok önce başlaması gereken ayrı bir proje olabilir.

Geçiş tarihini tabloya bakarak yazmak. Tablo tarihsel bir görüntüdür. Güncel süre için tebliğin ilgili bölümünü okuyun.

Sıkça Sorulan Sorular

E-İrsaliye ile e-Fatura aynı şey mi?

Hayır, çünkü e-Fatura satışı belgelendirirken e-İrsaliye malın sevkini belgelendirir. Her ikisi de kâğıt karşılığının elektronik halidir, ama ayrı belgelerdir ve ayrı geçiş kuralları vardır.

E-İrsaliye zorunlu mu?

Her işletme için değil. Belirli sektör ve mükellef grupları için zorunludur. E-Fatura mükellefleri için 2021 ve sonraki hesap dönemlerinde brüt satış hasılatı 10 milyon TL ve üzerindeyse zorunluluk gündeme gelir.

Küçük işletme e-İrsaliyeye geçebilir mi?

GİB sayfasında kayıtlı kullanıcı ve özel entegratör listeleri bulunuyor. İsteğe bağlı geçiş mümkündür. Ön koşul, e-Fatura uygulamasına dahil olmak ve başvuru esaslarına uygun başvurmaktır. Ayrıntıyı GİB başvuru rehberinden kontrol edin.

E-İrsaliye nasıl düzenlenir?

Belge elektronik ortamda, standart biçimde ve imzalı olarak düzenlenir. Hangi yolu seçeceğiniz altyapınıza bağlıdır. GİB'in e-İrsaliye uygulama kılavuzu teknik ayrıntıları verir.

Zorunlu olduğum halde geçmezsem ne olur?

Yaptırımın tutarını ve koşulunu burada yazmıyoruz. Bu konuda mali müşavirinize danışın. Ceza hesabı için usulsüzlük cezası hesaplama aracımıza bakabilirsiniz, ancak sonucu mutlaka profesyonelle doğrulayın.

Sonraki adım

Sevkiyat, depo ve fatura süreçlerinizi e-İrsaliyeyle uyumlu hale getirmek için destek isterseniz e-Dönüşüm sayfamıza göz atabilir ya da bize yazabilirsiniz.

Bu konuda bizimle konuşun

Kısa bir mesaj bırakın, size dönelim.

Verileriniz talebinizi yanıtlamak için işlenir. KVKK Aydınlatma Metni

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; mali, hukuki veya vergi danışmanlığı yerine geçmez. Yazım tarihi itibarıyla GİB eBelge sayfaları ve Resmî Gazete metinleri esas alınmıştır (erişim: 15 Ekim 2026). Mevzuat ve uygulama değişebilir.

Dijital dönüşüm yolculuğunuza başlayın

Ücretsiz danışmanlık ile işletmenizin potansiyelini keşfedin.

Ücretsiz Danışmanlık Alın