ÖTV Nedir? Özel Tüketim Vergisi Hesaplama Rehberi
Özel Tüketim Vergisi (ÖTV), belirli mal grupları üzerinden bir defaya mahsus alınan dolaylı bir vergidir. KDV'den farklı olarak yalnızca üretim veya ithalat aşamasında tahsil edilir ve sonraki satışlarda tekrar hesaplanmaz.
4760 sayılı ÖTV Kanunu dört ayrı listeyi kapsar: Akaryakıt ve solventler (I), motorlu taşıtlar (II), alkol ve tütün (III), dayanıklı tüketim ve diğer mallar (IV; beyaz eşya, klima, cep telefonu, televizyon, kozmetik vb.). Her listenin vergilendirme yöntemi farklıdır — bazıları oransal (ad valorem), bazıları sabit tutarlı (spesifik), bazıları ise ikisinin birleşimidir.
Neden önemli? 2026 yılında otomobil fiyatlarının ortalama %60-80'i vergi bileşeninden oluşuyor. ÖTV matrahını doğru belirlemek, hem fatura düzenlemede hem maliyet planlamada kritik bir beceridir.
2026 ÖTV Oranları ve Matrah Hesaplama
ÖTV matrahı, malın teslim veya ithal anındaki KDV hariç bedeli üzerinden hesaplanır. Binek otomobillerde (ÖTV (II) sayılı liste, 87.03) oran motor silindir hacmine, tahrik tipine ve matrah dilimine göre belirlenir; seçilen satırın oranı matrahın tamamına uygulanır:
| Araç Tipi / Matrah Dilimi | ÖTV Oranı |
|---|---|
| ≤1.400 cc (matrah ≤650.000 TL) | %70 |
| ≤1.400 cc (matrah 1.100.000 TL üzeri) | %90 |
| 1.400-1.600 cc (matrah ≤850.000 TL) | %75 |
| 1.400-1.600 cc (matrah 1.650.000 TL üzeri) | %100 |
| 1.600-2.000 cc (matrah ≤1.650.000 TL / üzeri) | %150 / %170 |
| 2.000 cc üzeri | %220 |
| Tam elektrikli ≤160 kW (matrah ≤1.650.000 TL / üzeri) | %25 / %55 |
| Tam elektrikli >160 kW (matrah ≤1.650.000 TL / üzeri) | %65 / %75 |
Oranlar 10115 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı (24.07.2025) ile belirlenmiş olup GİB'in 31.07.2026 tarihli (II) sayılı listesinde de aynen yer alır. 31.07.2026'dan itibaren (7590 sayılı Kanun) 87.03 pozisyonundaki araçlarda hesaplanan ÖTV 100.000 TL'nin altına inemez. Hibrit araçların özel satırları için güncel listeye bakın.
ÖTV dahil fiyat hesaplanırken formül şöyledir: ÖTV Dahil Fiyat = Matrah × (1 + ÖTV Oranı). Toplam fiyata KDV de eklendiğinde: Satış Fiyatı = ÖTV Dahil Fiyat × (1 + KDV Oranı).
ÖTV Hesaplama Formülleri ve Pratik Örnekler
Diyelim ki 800.000 TL'lik (ÖTV hariç, KDV hariç) 1.300 cc benzinli bir otomobil alıyorsunuz. Matrah 650.000-900.000 TL diliminde olduğundan oran %75'tir:
- ÖTV: 800.000 × %75 = 600.000 TL
- KDV matrahı (matrah + ÖTV): 1.400.000 TL
- KDV: 1.400.000 × %20 = 280.000 TL
- Toplam: 1.680.000 TL
Bu araç hesaplayıcımız tüm bu adımları otomatik yaparak doğru ÖTV ve KDV tutarlarını gösterir.