KVKK'ya Nasıl Uyum Sağlanır?
Kişisel Verilerin Korunması Kanunu hakkında işletmelerin bilmesi gerekenler. Uyum süreci, veri envanteri hazırlama ve yaptırımlar.
Hazırlayan: Sovuna Editöryal Ekibi · Yayın: · Son güncelleme:
KVKK Nedir?
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK uyumluluk hizmetlerimiz) (KVKK), kişisel verilerin işlenmesini düzenleyen ve bireylerin mahremiyet haklarını koruyan temel kanundur. Tüm işletmeler, büyüklüğünden bağımsız olarak, KVKK'ya uymak zorundadır.
Kişisel veri nedir? Kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi: ad-soyad, TCKN, e-posta, telefon, IP adresi, konum bilgisi, fotoğraf vb.
Uyum Süreci: 6 Adım

- Veri Envanteri Hazırlayın: Hangi kişisel verileri, kimlerden, neden ve nerede topladığınızı haritalayın.
- Aydınlatma Metni Hazırlayın: Veri sahiplerini bilgilendiren, web sitenizde ve formlarınızda yer alacak aydınlatma metinleri.
- Açık Rıza Mekanizması Kurun: Zorunlu olmayan veri işleme için açık rıza alın (çerez onayı, pazarlama izni vb.).
- Veri İşleme Sözleşmeleri: Alt yüklenicilerinizle veri işleme sözleşmesi imzalayın.
- Teknik Tedbirler: Verileri şifreleme, erişim kontrolü, yedekleme, güvenlik duvarı.
- VERBİS Kaydı: Kural olarak tüm veri sorumluları VERBİS'e kaydolur. Kurul'un 2025/1572 sayılı kararı ve uygulama esaslarını belirleyen 25.12.2025 tarihli 2025/2393 sayılı kararına göre yıllık çalışan sayısı 50'den az ve yıllık mali bilanço toplamı 100 milyon TL'den az olan veri sorumluları istisnadır; ana faaliyet konusu özel nitelikli kişisel veri işlemek olanlarda eşikler 10 çalışan ve 10 milyon TL'dir. Bilanço esasına göre defter tutanlarda iki ölçüt birlikte, tutmayanlarda yalnızca çalışan sayısı esas alınır. Ayrıntı: KVKK duyurusu (yeni sekmede açılır).
Temel İlkeler ve İşleme Şartları
Kişisel veri işlemenin dayanağı KVKK'nın 4. ve 5. maddelerinde yer alır. Veri işlerken her zaman şu ilkelere uymanız beklenir:
- Hukuka ve dürüstlük kurallarına uygunluk
- Doğruluk ve gerektiğinde güncellik
- Belirli, açık ve meşru amaçlarla işleme
- Amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü olma: Gerekmeyen veriyi toplamayın
- Gerekli süre kadar muhafaza: Amaç ortadan kalkınca veriyi silin, yok edin veya anonim hâle getirin
Bir veriyi işlemek için yalnızca açık rıza aranmaz. Kanunda sayılan diğer şartlar da vardır; örneğin bir sözleşmenin kurulması veya ifası için gerekli olması, hukuki yükümlülüğün yerine getirilmesi ya da ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek şartıyla meşru menfaat. Her işleme faaliyeti için hangi şartın dayanak olduğunu veri envanterinizde yazın. Sağlık, biyometrik, genetik, din, siyasi görüş gibi özel nitelikli kişisel veriler 6. maddeye tabidir ve daha sıkı koşullarla işlenir.
| Veri örneği | Tür | Dayanak sorusu |
|---|---|---|
| Müşteri adı, e-posta, telefon | Genel nitelikli | Sözleşme veya hukuki yükümlülük için mi, yoksa pazarlama için mi toplanıyor? |
| Çalışan sağlık raporu | Özel nitelikli | 6. maddedeki şartlardan hangisi geçerli? |
| Çerezle toplanan IP ve cihaz verisi | Genel nitelikli | Zorunlu olmayan çerez için onay alındı mı? |
| Kamera kaydı | Genel nitelikli | Aydınlatma levhası ve saklama süresi var mı? |
Veri Sahibinin Hakları ve Başvurular
KVKK'nın 11. maddesi, kişiye verisinin işlenip işlenmediğini öğrenme, bilgi talep etme, düzeltme ve silme isteme, aktarılan üçüncü kişileri öğrenme, otomatik analiz sonucuna itiraz etme ve zarar hâlinde tazminat isteme gibi haklar tanır. Bu başvuruları karşılamak için işletmede bir düzen kurun:
- Başvuru kanalı belirleyin: Aydınlatma metninde yazılı yöntemleri (e-posta, KEP, yazılı başvuru) ve kimlik doğrulama adımını açık yazın.
- Süreyi izleyin: Başvuruyu talebin niteliğine göre en kısa sürede ve en geç otuz gün içinde sonuçlandırmanız gerekir (md. 13). İşlem ayrıca bir maliyet gerektiriyorsa Kurul'un belirlediği tarifedeki ücret istenebilir.
- Kaydı tutun: Başvuruyu, verdiğiniz cevabı ve tarihini saklayın.
- Reddederseniz gerekçeyi yazın: Başvuru sahibi cevabı yetersiz bulursa Kurul'a şikâyet hakkı vardır.
Veri İhlali Olursa Ne Yapılır?
Kişisel verilerin yetkisiz kişilerce ele geçirilmesi gibi bir ihlâlde veri sorumlusu bunu en kısa sürede ilgili kişilere ve Kurul'a bildirmek zorundadır (md. 12/5). Kurul'un 2019/10 sayılı kararı, Kurul bildiriminin ihlalin öğrenilmesinden itibaren 72 saat içinde yapılmasını öngörür.
- Sınırlayın: Erişimi kapatın, şifreleri ve anahtarları yenileyin, etkilenen sistemi izole edin.
- Kapsamı belirleyin: Hangi veri, kaç kişi, hangi zaman aralığı etkilendi?
- Bildirin: Kurul'un yayımladığı ihlal bildirim formuyla Kurum'a, ayrıca etkilenen kişilere bildirim yapın.
- Kaydedin ve önlem alın: Olay, etkisi ve alınan önlemler kayıt altında tutulur; kök neden giderilir.
Teknik önlemler için siber güvenlik kontrol listesine bakın. Planınız yoksa ihlal anında karar vermek yerine önceden yazılı bir müdahale planı hazırlayın.
Saklama ve İmha
Veriyi sonsuza dek saklayamazsınız. Kişisel Verilerin Silinmesi, Yok Edilmesi veya Anonim Hale Getirilmesi Hakkında Yönetmelik'e göre, saklamayı gerektiren sebepler ortadan kalktığında veri silinir, yok edilir veya anonim hâle getirilir. Pratikte:
- Veri türü başına saklama süresini ve dayanağını (mevzuat, sözleşme, meşru menfaat) bir saklama ve imha politikasında yazın.
- Politikaya göre periyodik imha yapın; Yönetmelik periyodik imha aralığını en fazla altı ay olarak belirler.
- İmha işlemlerini kayıt altına alın; Yönetmelik silme, yok etme ve anonim hâle getirme kayıtlarının en az üç yıl saklanmasını ister (md. 7).
- Yedekler, e-posta arşivleri ve alt yüklenicideki kopyalar da kapsamdadır.
Yurt Dışına Veri Aktarımı (md. 9)
Bulut hizmetleri, yurt dışı sunuculu CRM/e-posta/analitik araçları ve yurt dışı iş ortakları kişisel verinin yurt dışına aktarılması anlamına gelebilir. 7499 sayılı Kanun'la (Resmî Gazete, 12 Mart 2024) değişen 6698 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre aktarım şu yollardan biriyle yapılabilir:
- Yeterlilik kararı: Kurul'un, ilgili ülke veya sektör için verdiği yeterlilik kararı
- Uygun güvenceler: Standart sözleşme, bağlayıcı şirket kuralları veya taahhütname gibi araçlar
- Arızi aktarım: Yalnızca kanundaki sınırlı istisnalar için (düzenli aktarımlar bu yola dayandırılamaz)
Standart sözleşmeyle yapılan aktarımlarda, sözleşmenin imzasından itibaren 5 iş günü içinde Kurum'a bildirim yapılması gerekir; bu bildirimin yapılmaması aşağıdaki cezalar bölümündeki idari para cezasına tabidir. Hangi araçlarınızın verileri yurt dışına taşıdığını veri envanterinizde ayrıca işaretleyin. Ayrıntı: KVKK Kurumu (yeni sekmede açılır).
Cezalar
KVKK İhlal Cezaları (2026 itibarıyla)
- Aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmeme: 85.437 TL - 1.709.200 TL
- Veri güvenliğini sağlamama: 256.357 TL - 17.092.242 TL
- VERBİS kaydı yapmama: 341.809 TL - 17.092.242 TL
- Kurul kararlarına uymama: 427.263 TL - 17.092.242 TL
- Yurt dışı aktarımda (md. 9/5) Kurum'a bildirim yapmama: 90.308 TL - 1.806.177 TL
Not: Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranına göre güncellenir; yukarıdakiler 1 Ocak 2026'dan itibaren geçerli, %25,49 oranında artırılmış tutarlardır. Kaynak: KVKK Kurumu, İdari Para Cezası Tutarları (yeni sekmede açılır).
Sık Sorulan Sorular
Küçük bir işletme de KVKK'ya uymak zorunda mı?
Evet. Kanun, işletmenin büyüklüğüne göre değil kişisel veri işlenip işlenmediğine bakar. Müşteri listesi, çalışan dosyası, web sitesi formu veya kamera kaydı olan her işletme veri sorumlusudur. VERBİS'e kayıt yükümlülüğü ise Kurul kararlarındaki ölçütlere göre değişir; kendi durumunuzu KVKK sitesinden kontrol edin.
Web sitesinde aydınlatma metni ve çerez bandı şart mı?
Formla veri topluyorsanız aydınlatma metni gerekir. Zorunlu olmayan çerezler (analitik, reklam) için kullanıcının onayı alınmalı, onay verilmeden bu çerezler çalışmamalıdır. Ayrıntı için web sitesi yaptırma rehberindeki kontrol listesine bakın.
Açık rıza her zaman gerekli mi?
Hayır. Kanun, rıza dışında da işleme şartları tanır (sözleşme, hukuki yükümlülük, meşru menfaat gibi). Rıza, başka bir dayanak yoksa devreye giren seçeneklerden biridir. Rıza gerekiyorsa serbest iradeyle, belirli bir konuya ilişkin ve bilgilendirmeye dayalı olmalıdır.
Bulut yazılımı kullanmak veriyi yurt dışına aktarmak sayılır mı?
Sağlayıcı verileri yurt dışındaki sunucularda barındırıyor veya oradan erişim sağlıyorsa evet, aktarım söz konusu olabilir. Sunucu konumunu ve aktarım dayanağını sağlayıcıdan yazılı isteyin; bkz. yazılım seçimi rehberi.
Bu rehber hukuki danışmanlık mıdır?
Hayır. Genel bilgidir; tutarlar ve kararlar zamanla değişir. Kendi durumunuzda karar vermeden önce güncel mevzuata ve bir hukukçuya başvurun.
Resmî Kaynaklar
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu (yeni sekmede açılır): rehberler, Kurul kararları, ihlal bildirim formu ve idari para cezası tutarları
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (yeni sekmede açılır): md. 4, 5, 6, 9, 11, 12, 13
- Silme, Yok Etme veya Anonim Hale Getirme Yönetmeliği (yeni sekmede açılır): periyodik imha ve kayıt süreleri
- VERBİS (yeni sekmede açılır): Veri Sorumluları Sicil Bilgi Sistemi
KVKK Uyum Kontrol Listesi
İlerlemeniz tarayıcınızda yerel olarak kaydedilir.
Bu Konuda Yardıma mı İhtiyacınız Var?
Rehberimiz size genel bir yol haritası sunar. İşletmenize özel detaylı analiz ve uygulama desteği için ücretsiz keşif görüşmesi yapabiliriz.